Competentieontwikkeling voor CLIL in Leraren opleidingen__
In deze workshop focussen we op Content and Language Integrated Learning (CLIL), een onderwijsaanpak die in de jaren '90 volop werd geïmplementeerd in diverse Europese landen en sinds 2007 proefdraait in negen Vlaamse secundaire scholen. Binnen een CLIL-aanpak kunnen leerlingen zaakvakken volgen in een vreemde instructietaal. Vlaamse leerlingen volgen bijvoorbeeld geschiedenislessen in het Frans.
CLIL heeft een dubbele doelstelling. Ten eerste willen leerkrachten de vakkennis en -vaardigheden van hun leerlingen aanscherpen. Ten tweede willen leerkrachten bij hun leerlingen een hogere taalbeheersing voor de instructietaal bereiken. Aangezien CLIL gericht is op het geïntegreerd verwerven van zowel vakinhouden als talige inhouden, is het van cruciaal belang dat een CLIL-leerkracht de verwerving van beide componenten ondersteunt. Leerkrachten die CLIL-lessen willen geven, moeten zich m.a.w. een 'dubbele' didactiek eigen maken. Dit houdt in dat zij methoden uit zowel de taaldidactiek als de didactiek eigen aan het zaakvak kunnen toepassen en integreren.
De Specifieke Lerarenopleidingen Talen, Geschiedenis en Wetenschappen van de K.U.Leuven ontwikkelen een digitaal leerplatform om studenten voor te bereiden op het verstrekken van CLIL-onderwijs. Aan de hand van praktische voorbeelden uit de leeromgeving focussen we tijdens de workshop op competentieontwikkeling voor CLIL-leerkrachten en voorwaarden voor kwalitatief hoogstaand CLIL-onderwijs.
Taal : Nederlands (presentatie ), en aanvullend Engels, Duits (discussie)
Lies SERCU:
Projectleider proeftuinenproject ‘Content and Language Integrated Learning (CLIL)’; Professor in Applied Linguistics at the Katholieke Universiteit Leuven, Belgium. Lies Strobbe is a research assistant.

__
Lies SERCU, expert
Lies STROBBE, expert

Meertalig onderwijs is meer dan taalonderwijs__
Taal van ppt*: ENGELS

In dit verhaal wordt verslag uitgebracht van twaalf jaar meertalig onderwijs in vijf basisscholen in Brussel. Ik toon aan in hoe leerlingen, van welke afkomst ook, gebaat zijn met een aanpak waarbij een deel van het curriculum in het Frans wordt aangeboden. Met name de resultaten op rekenen komen aan bod. Meertalig onderwijs wordt voorgesteld als een onderwijsinnovatieve aanpak die het taalonderwijs an sich overstijgt.

Piet Van de Craen is gewoon hoogleraar Nederlandse taalkunde en algemene taalwetenschap aan de Vrije Universiteit Brussel. Zijn onderzoeksbelangstelling gaat uit naar meertalig onderwijs en de effecten daarvan op het taaldidactische, cognitieve en neurrowetenscahppelijke vlak. Hij is medeoprichter van de European Language Council.

André MOTTART, expert
Steven VANHOOREN, expert
Onderwijs als contact en confrontatie. Digitale en audiovisuele media in de vreemdetalenklas.__
De afgelopen twee decennia is onze samenleving geëvolueerd naar een audiovisuele en digitale samenleving waarin jeugdculturen een prominente rol hebben gekregen. Elke dag worden we via diverse media (films, stripverhalen, graphic novels, videogames…) geconfronteerd met beelden en berichten die onze kijk op en kennis van de wereld vormgeven en die onze identiteit (mee) bepalen. Die beelden en berichten bereiken ook de hedendaagse jongere. En net dat is vanuit een educatief perspectief bijzonder interessant. Audiovisuele en digitale media kunnen immers beschouwd worden als rijke leeromgevingen die kennis en mogelijke werkelijkheden in zich dragen en de jongere op een informele, uitdagende, stimulerende en aantrekkelijke manier kennis, vaardigheden en ervaringen bijbrengen. Een verkenning van hoe ze ingezet kunnen worden in het formele onderwijs en op welke manier ze het formele onderwijs kunnen aanvullen en versterken is dan ook vanzelfsprekend.

In hun presentatie introduceren André Mottart en Steven Vanhooren het model van de ‘contact zone’, een model dat mogelijkheden biedt om informele leeromgevingen in de vorm van films, stripverhalen, graphic novels, videogames… en de praktijk van kennisoverdracht op een constructieve manier met elkaar te verbinden. Ze illustreren hun verhaal met voorbeelden uit de praktijk van het moderne vreemdetalenonderwijs en denken samen met de deelnemers na over de toepasbaarheid van het model in de onderwijspraktijk van alledag.

Taal: Nederlands en Engels
André Mottart, professor didactiek taal-onderwijs en communicatievaardigheden (UGent), voorzitter Stichting Conferenties HSN
Steven Vanhooren, projectleider at Nederlandse Taalunie , wetenschappelijk medewerker at Ghent University

Developing tests for teachers: Insights from the TKT (Teaching Knowledge Test) suite of examinations__
Mick Ashton, University of Cambridge ESOL Examinations

What knowledge for teaching do L2 teachers need and how can you test that in an objective test format? These two questions will be explored in light of the TKT (Teaching Knowledge Test) suite of examinations. Cambridge ESOL’s assessments for teachers have evolved over the years to meet the demands of an increasingly diverse professional community and have been adapted to suit the needs of different teaching contexts. This change in the landscape of the L2 teaching profession has brought about the need for flexible and accessible examinations, which are relevant to the evolving needs of the teaching profession. The TKT framework currently comprises seven modules, each with a focus on a different aspect of teaching knowledge (for example, “Managing the Learning and Teaching Process”, “Content and Language Integrated Learning” or “Teaching Young Learners”.

This presentation looks at the development of the TKT suite of examinations, beginning with a brief overview of how educational reforms have brought about a need for flexibility and accessibility in assessments for teachers. The knowledge-for-teaching constructs underlying the TKT suite will then be highlighted and their operationalisation in the context of the exam modules discussed. Further detail will be provided on two of the newest modules, namely “TKT: CLIL” and “TKT:YL”. A series of research activities which have been carried out will be presented , including findings from the trialling phase, from live exam data, and from stakeholders’ feedback questionnaires.

Mick Ashton has worked for Cambridge ESOL since 1993. His main area of responsibility has been the production of question papers for the Main Suite and Business English examinations. Since 2002 he has worked on qualifications for teachers, during which time he co-ordinated the development of the Teaching Knowledge Test, and two of the specialist modules, TKT: Content and Language Integrated Learning, and TKT: Young Learners, which have been added to the TKT Framework to ensure that the evolving and diverse needs of the English teacher are supported. He holds an MA TEFL from CALS, the University of Reading, and his professional interests include language acquisition, teacher development and the testing of reading. He has worked in Italy, Spain, Greece and the UK.
ENKEL IN DE ZAAL op copie, niet voor iedereen: (20 copies maken)
Publications include the following:

• The CAE Reading paper – the UCLES view in Arena Issue 17, February 1998
• Continuity and Innovation: Revising the Cambridge Proficiency in English Examination 1913-2002 - Chapter 3, Weir & Milanovic eds 2003
• A New Test for Teachers with Khalifa, Hanan in MET 14:1 January 2005
• Opening a new door for teachers of English: the Teaching Knowledge Test with Khalifa, Hanan in Research Notes Issue 19 February 2005
Assessment for Teachers: Cambridge ESOL’s CLIL Exam with Galaczi, Evelina, in Research Notes Issue 34 November 2008

Irène FLAHERTY - Hugues DENISOT - Dré VAN GEEL -Ilse HUMBLET - Ilka DE TEMMERMAN, Atheneum Herzele
Language Policy and Practice in European and International Schools - Discussion and Exchange of Views__
In deze workshop krijgt u een overzicht van hoe het taalbeleid in de praktijk vorm krijgt in de Internationale Scholen, het Lycée Français en in de Europese Scholen. Er wordt verslag uitgebracht van een eerste samenwerking tussen een Europese en Vlaamse school.
Moderator: Joergen OLSEN, WIS
Taal: Engels, Frans, Nederlands
- World International School: Irène FLAHERTY geeft een introductie van de Internationale Scholen, (10 min.)
- Lycées français à l’étranger: Hugues DENISOT licht de aanpak van het Lycée Français m.b.t. meertaligheid en multiculturaliteit toe (10 min.)
- Europese Scholen :
- Dré VAN GEEL en collega’s LII, ES Woluwe spreken over de aanpak van meertaligheid in de Europese Scholen (10 min.)
- Ilse HUMBLET (ES Brussel I) en Ilka DE TEMMERMAN, (Atheneum Herzele) vertellen over een eerste samenwerking tussen een Europese en een Vlaamse school.(10 min.)
- Interactie, uitwisseling van ideeën

Jozefien Loman en Kris Van den Branden
**Taalbeleid in meertalige onderwijscontexten
**__Taal van ppt*: Nederlands

Om te werken aan taalvaardigheid is een gedegen taalbeleid noodzakelijk. Scholen in steden worden daarbij meer dan andere scholen geconfronteerd met meertalige leerlingen, ouders en buurt. Praktijk en theorie tonen aan dat dit voor de nodige kopzorgen zorgt bij de betrokkenen, maar ook voor uitdagingen die leiden tot prachtige initiatieven . Vanuit praktijkvoorbeelden legt deze workshop de link naar basisprincipes van taalbeleid. Er wordt aangetoond hoe scholen (en hun omgeving) werken aan taalbeleid, welke mogelijkheden en aandachtspunten er zijn en waar valkuilen liggen.

Jozefien Loman werkt sedert 5 jaar aan het Centrum voor Taal en Onderwijs. Ze begeleidde er verscheidene taalbeleidsprojecten op scholen in Vlaanderen . Daarnaast ontwikkelde ze ook materialen voor kinderopvang en basisscholen, ze voerde een onderzoek uit naar taalbeleid in Genkse scholen en is coördinator van de opleiding Expert Taalbeleid.
Organisatie: Centrum voor Taal en Onderwijs, K.U. Leuven